​Hulp nodig bij opvoeden? 10 tips van ervaren ouders

Ieder kind is wel eens ongehoorzaam. Maar als pleegouder wil je – net als alle ouders – dat kinderen op zijn tijd naar je luisteren. Hoe boek je resultaat zonder grote scènes? De Duitse journalist en moeder Ute Glaser verzamelde 200 tips en trucs van ervaren ouders en schreef er een boek over. Wij kozen er 10 voor je uit.

Vertel je kind wat er gaat gebeuren en wat er van hem verwacht wordt. Zo voelt je kind zich veiliger en krijgt hij meer controle over de situatie. En dat vermindert de kans op spanningen en conflicten.

Ga je met je peuter naar de supermarkt? Vertel waarom het belangrijk is om rustig door het gangpad te lopen. Zit je kind middenin een Lego-bouwwerk en moeten jullie zo vertrekken? Geef 5 minuten vooraf een seintje.

Ieder kind moet leren omgaan met grenzen. Als pleegouder ben jij degene die ze aan moet geven. Maar hoe pak je dat het beste aan? Toon begrip voor de wens van je kind en leg uit waarom het (nu) niet kan. Ieder kind protesteert daar wel eens tegen. Misschien zelfs door te krijsen of op de grond te gaan liggen, vaak op momenten dat je het net niet kan gebruiken. Geef je toe, dan leer je je kind dat het met dit gedrag zijn zin krijgt. Blijf je bij je standpunt, dan hebben jij - én je kind - daar later profijt van!

Je kind wil perse iets. Jij weigert. En voor je het weet zit je middenin een machtsstrijd. Voorkom gejengel of hysterie en wissel van onderwerp. Zonder overgang, volkomen verrassend. Zeg iets als: ‘We moeten de vissen nog eten geven.’ Omdat kinderen in het hier en nu leven, zijn ze het strijdpunt vaak meteen vergeten. Let wel: de afleiding werkt alleen als het nieuwe onderwerp aantrekkelijk is.

Zeg niet wat je kind niet moet doen, maar juist wat het wél moet doen. Kinderen horen het woordje ‘niet’ vaak helemaal niet. Zeg je bijvoorbeeld ‘niet vallen’, dan hoort je kind alleen het woord ‘vallen’ en zal dan juist… jawel: vallen. Zeg daarom liever ‘loop langzamer’. Concrete aanwijzingen werken vaak het beste.

Opvoeden betekent consequent zijn: nee is nee en ja is ja. Dat betekent ook dat jij je houdt aan jouw beloften. Heb je afgesproken om ’s middags de eendjes te voeren? Dan moet je dat doen. Ook als het regent. Je kunt het eventueel uitstellen, maar je kind moet er op kunnen vertrouwen dat van uitstel geen afstel komt. Je leert je pleegkind hiermee twee dingen: dat je moet doen wat je belooft én dat hij op je kan vertrouwen.

Wil je dat je pleegkind hulpvaardig is? En netjes ‘dankjewel’ en ‘alsjeblieft’ zegt? Doe dit dan zelf ook! Opvoeden is vóórleven. Je pleegkind beschouwt jou als voorbeeld (ook al merk je dat niet altijd). Maak daar gebruik van!

Spelende kinderen maken vaak ruzie. In plaats van de schuldige te zoeken en te straffen, doe je er beter aan om ze zelf een oplossing te laten bedenken. Luister kort naar ieders standpunt, knik meelevend en vraag zonder verder commentaar wie er graag rustig verder wil spelen. Meestal willen ze dat allemaal. Vraag ze om zelf een voorstel doen en laat ze dat uitvoeren. Je zult verbaasd zijn over hoe goed kinderen samen spelen als ze zich zelf verantwoordelijk voelen voor de situatie.

Rust doet wonderen. We leven in een jachtige tijd en dat geldt ook voor onze kinderen. Voor treuzelen en dromen is vaak geen tijd. Je pleegkind moet naar school, naar de sportclub, op bezoek bij ouders en op tijd naar bed. 

Probeer meer rust te creëren in het dagelijks leven. Laat je kind even dromen voor de etalage van de dierenwinkel. Of laat hem even hangen op de bank. Rust biedt ruimte voor ontdekkingen. Bovendien word je er zelf ook rustiger van.

Wordt het je echt teveel? Laat alles liggen en ga naar buiten! Door verandering van omgeving creëer je afstand tot het conflict. Ga bij voorkeur naar een park of bos, de groene omgeving kalmeert je geest. Neem je jengelende kind indien nodig mee. Eenmaal buiten voelt je kind zich waarschijnlijk ook stukken beter.

Lichaamscontact zegt vaak meer dan duizend woorden. Vooral bij angst, verdriet en pijn werkt aanraken vaak beter dan welk gesprek of medicijn ook. In jouw armen ‘voelt’ je pleegkind zich letterlijk geborgen, gekoesterd en beschermd. Daarom werkt het extra effectief.

Meer opvoedtips lezen? 

Glaser, U. (2011). De trukendoos voor ouders. Forte uitgevers B.V.