18 en ouder

Als jongeren 18 jaar worden, verandert er veel. Zeker voor pleegkinderen moet er veel geregeld worden. Wetten en regels zijn vaak behoorlijk ingewikkeld en aanvraagprocedures kosten veel tijd. Het is belangrijk om dat goed voor te bereiden en al met elkaar om de tafel te gaan zitten als een pleegkind 17 jaar wordt.

Als 18-jarige ben je voor de wet volwassen, maar dat betekent natuurlijk niet automatisch dat je de steun van volwassenen niet meer nodig hebt. Onze pleegzorgbegeleider kan helpen om een goed beeld te krijgen van de mate waarin een pleegkind al voor zichzelf kan zorgen. 

Volwassen worden betekent niet alleen zelfstandig zijn, maar ook het aangaan van relaties en het behouden van een goed netwerk. Wij kijken samen welke leerdoelen er nog zijn voor een pleegkind, hoe hij of zij de contacten ervaart en waar hij of zij terecht kan voor hulp. Als het nodig is ondersteunen we om contacten in het netwerk te intensiveren of toe te voegen.


De gemeente is verantwoordelijk  voor de betaling van pleegzorg. Als jouw pleegkind meerderjarig wordt en verlengde jeugdhulp krijgt, wordt het woonadres van uw pleegkind bepalend voor welke gemeente financieel verantwoordelijk wordt. Als een pleegkind nog bij jou in huis woont, is dat jouw gemeente. 

Als de financiële verantwoordelijkheid vanaf de 18de verjaardag van het pleegkind bij een andere gemeente komt te liggen, moet het dossier worden overgedragen. Ga tijdig in gesprek met beide gemeenten en de gecertificeerde instelling die verantwoordelijk is voor de correcte overdracht. 

Als uw pleegkind geplaatst is in het kader van een justitiële maatregel, vervalt deze maatregel op de 18e verjaardag. De betaling van bijzondere kosten stopt daarmee ook. Bijzondere kosten zijn kosten die door middel van een machtiging aangevraagd moeten worden, zoals een fiets, paspoort, brilmontuur of contactlenzen.

Pleegvergoeding
Pleegzorg eindigt als uw pleegkind 18 jaar wordt. Dat betekent dat u als pleegouder(s) geen recht meer heeft op de pleegvergoeding. Krijgt uw pleegkind voortgezette hulpverlening? Dan hebt u als pleegouder(s) wel recht op een pleegvergoeding, onafhankelijk van het inkomen van uw pleegkind.

Uitkering
Met ingang van 1 januari 2015 is de kostendelersnorm in de bijstand ingevoerd. Deze kostendelersnorm betekent dat de bijstandsuitkering wordt verlaagd naarmate er meer meerderjarige personen van 21 jaar en ouder in dezelfde woning wonen. Dit geldt dus ook voor inwonende (voormalige) pleegkinderen. Zie voor meer informatie: Rijksoverheid.nl/participatiewet.

Per 1 juli 2016 is voorzien in een kostendelersnorm in de AOW. Dat betekent dat de AOW-uitkering dan 50 procent (voorheen 70 procent) van het wettelijk minimumloon wordt voor iedere AOW-gerechtigde als hij of zij met één of meer meerderjarige personen van 21 jaar en ouder in dezelfde woning woont. Dit geldt ook voor meerderjarige (voormalige) pleegkinderen. Meer informatie is te vinden op de website van de SVB.

Ook na hun 18e verjaardag hebben sommige pleegkinderen behoefte aan ondersteuning en begeleiding. Ze kunnen tot hun 23e een beroep doen op voortgezette jeugdhulp. Deze is altijd vrijwillig. De gemeente beslist over voortgezette jeugdhulp. De pleegzorgbegeleider en/of (gezins)voogd kunnen hierbij helpen. 

Zolang er sprake is van voortgezette hulp voor een pleegkind, zorgt de pleegzorgorganisatie voor begeleiding van pleegouders en jongere en een pleegvergoeding voor de pleegouders.

De hulp eindigt wanneer er geen hulpvraag meer is, wanneer het pleegkind geen hulp meer wil of als de jongere 23 jaar wordt.

Toch extra hulp en inmiddels 18 jaar?
Denkt je pleegkind in eerste instantie dat hij zich prima kan redden en blijkt er toch een hulpvraag te ontstaan? Het eerste half jaar nadat de jongere 18 is geworden, kan hij alsnog hervatting van jeugdhulp aanvragen.

Ziektekosten: Basisverzekering

Een pleegkind moet zelf een basiszorgverzekering afsluiten vanaf (en nominale premie betalen vanaf de maand die volgt op) de maand waarop hij 18 jaar wordt. Voor deze verzekering geldt een acceptatieplicht zonder selectie of beperking. De hoogte van de premie mag niet afhangen van de gezondheid van een pleegkind. 

De basisverzekering vergoedt per geen tandartskosten meer voor jeugdigen van 18 tot 22 jaar. Hiervoor kan een aanvullende tandartsverzekering worden afgesloten door jou of door de ouders van het pleegkind.

Ziektekosten: Aanvullende verzekering

Wanneer er al medische zaken spelen, bijvoorbeeld therapie, raden wij jouw pleegkind aan zich aanvullend te verzekeren, omdat deze een uitgebreidere dekking biedt. Is deze verzekering al afgesloten voor zijn of haar 18e? Dan kan deze worden voortgezet.

*Als een pleegkind studeert kan hij een (goedkopere) studentenverzekering afsluiten.

Zorgtoeslag

Een meerderjarig-pleegkind heeft recht op zorgtoeslag, zodra hij zelfstandig verzekerd is. Voor de aanvraag van deze zorgtoeslag is zijn eigen toetsingsinkomen van belang. De hoogte van het toetsingsinkomen van jou of zijn/haar ouders is niet relevant. De belastingdienst verwerkt de aanvragen zorgtoeslag en betaalt de zorgtoeslag uit.

*Een studiefinanciering geldt niet als toetsingsinkomen voor de zorgtoeslag.

Aansprakelijkheidsverzekering

Zodra een pleegkind 18 jaar wordt is hij of zij volledig verantwoordelijk voor het eigen handelen en aansprakelijk voor door zelf aangerichte schade, ook wanneer er verlengde hulp wordt geboden. Jouw pleegkind moet zichzelf zelfstandig verzekeren tegen deze risico’s.

Als een pleegkind bij je blijft wonen, of voor studie elders, dan kan hij of zij eventueel nog een aantal jaren meeverzekerd blijven/worden via uw AVP-verzekering als deze een zogenaamde gezinsdekking heeft. Controleer hiervoor de polisvoorwaarden van jouw aansprakelijkheidsverzekering.

Jouw pleegkind kan, als hij na zijn 18de verjaardag bij je blijft wonen, niet bij zijn ouders meeverzekerd blijven. Als jouw pleegkind studeert en niet meer bij je woont, kan hij weer wel op de polis van de ouders meeverzekerd blijven. 

De Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren (AVP) van pleegouders of eigen ouders blijft in principe voor jongeren tot 21 jaar geldig. Het is belangrijk om hierover de polisvoorwaarden na te lezen of dit bij de verzekeraar na te vragen, zodat de jeugdige een eigen verzekering af kan sluiten als dit nodig is. 

Voor alle studerende meerderjarigen geldt dat zij minimaal drie maanden voor hun 18e verjaardag studiefinanciering of tegemoetkoming scholieren moeten aanvragen. De formulieren zijn verkrijgbaar:

  • Op de website van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs)
  • Bij de school(decaan)
  • Bij de Servicekantoren studiefinanciering

Studiefinanciering aanvragen

Jouw pleegkind kan de volgende bijdragen aanvragen:

  • Studiefinanciering (alleen voor voortgezet onderwijs, mbo, vavo)
  • Aanvullende beurs
  • Eventuele lening

Problemen bij aanvraag studiefinanciering

Voor het verkrijgen van de aanvullende beurs moet het formulier 'Opgave Oudergegevens' worden meegestuurd. Hierin wordt gevraagd naar de financiële situatie van de ouders. Pleegkinderen beschikken echter niet altijd over de financiële gegevens van hun ouders. Het pleegkind kan dan verzoeken het inkomen van de biologische ouders rechtstreeks op te vragen bij de Belastingdienst of het inkomen van de biologische ouders buiten beschouwing te laten. Wanneer het inkomen buiten beschouwing wordt gelaten, dan is het een wettelijke vereiste dat het pleegkind met het verzoek een Verklaring Onafhankelijke Instantie t.b.v. regeling studiefinanciering “weigerachtige ouders’ verstuurt. Voorheen werd dit de hardheidsclausule genoemd. Jeugdformaat wordt gezien als een onafhankelijke instantie en dus kan een begeleider pleegzorg een dergelijke verklaring opstellen. Ook kan het aan een medewerker van Jeugdbescherming of school gevraagd worden.

Meer informatie is te vinden op de website www.duo.nl of is aan te vragen via telefoonnummer 050 – 5997755. Je kunt voor informatie en advies ook terecht bij de Servicekantoren studiefinanciering.

Tegemoetkoming studiekosten

Deze tegemoetkoming is lager dan de uitkering studiefinanciering en is bestemd voor scholieren die een opleiding volgen in het voortgezet onderwijs of volwassenen onderwijs. De tegemoetkoming bestaat uit een basistoelage en een tegemoetkoming in de directe studiekosten. De laatste is afhankelijk van het inkomen van de ouders. Als een pleegkind niet beschikt over de financiële gegevens van de biologische ouders, gelden dezelfde regels als voor studiefinanciering.

Als uw pleegkind 18 wordt, verandert er op financieel vlak een aantal dingen. Uw pleegkind krijgt zijn inkomsten op een eigen bankrekening gestort. Het is belangrijk om op tijd duidelijke afspraken te maken over geld en die op papier te zetten, of er nu sprake is van voortgezette hulpverlening of niet. Wat u met elkaar afspreekt, is afhankelijk van de inkomsten van uw pleegkind. Betaalt uw pleegkind bijvoorbeeld kostgeld of krijgt hij van u zakgeld? De pleegzorgbegeleider en/of jeugdbeschermer kunnen hierbij helpen.

Werk
Als uw pleegkind werkt, verdient hij een salaris. Is het inkomen minder dan het minimumloon, dan kan hij een aanvraag voor een aanvullende uitkering in het kader van de Wet Werk en Bijstand doen bij de sociale dienst van uw gemeente, bij een Jongerenloket van UWV WERKbedrijf of op de website werk.nl.

Indien huurtoeslag wordt ontvangen: de hoogte van het inkomen van een pleegkind wordt meegenomen voor de berekening van de huurtoeslag van de pleegouders, indien dit inkomen meer bedraagt dan € 4.749 ,- per jaar.

Geen studie en geen werk
Voor pleegkinderen gelden dezelfde regels als voor andere werkzoekende schoolverlaters. Als uw pleegkind niet studeert en ook niet werkt, kan hij een beroep doen op UWV WERKbedrijf in uw gemeente voor het vinden van werk en/of scholing en een uitkering.

Arbeidsongeschikt
Als een jongere niet werkt en niet studeert omdat hij volledig arbeidsongeschikt is en ook in de toekomst niet zal kunnen werken, kan hij via het UWV een beroep doen op de Wajong (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) voor arbeids- en inkomensondersteuning.

Als een jongere niet werkt en niet studeert omdat hij gedeeltelijk arbeidsongeschikt is, kan hij een beroep doen op de Participatiewet. Uitgangspunt is wat jongeren wél kunnen, in plaats van wat zij niet kunnen. Voor alle jongeren geldt dat zij in principe moeten werken of leren. Dit geldt ook voor jongeren met een beperking. Meer informatie over de Participatiewet 

Is jullie situatie net iets anders en/of heb je de juiste informatie niet in deze tekst kunnen vinden? Neem dan, afhankelijk van je vraag, contact op je pleegzorgbegeleider of een van onderstaande instanties:

Belastingdienst
Tel: 0800-0543
www.belastingdienst.nl

Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
voor informatie over studiefinanciering
Telefoon: 050-5997755

duo.nl/particulieren/

NIBUD
O.a. voor informatie over kostgeld en studiekosten jongeren

Telefoon: 030-23 91 350


www.nibud.nl

Sociale Verzekeringsbank
O.a. voor informatie over kinderbijslag en persoonsgebonden budget

Telefoon: op de website vindt u het telefoonnummer van een kantoor bij u in de regio.
www.svb.nl

UWV
O.a. voor informatie over werk zoeken en uitkeringen (o.a. ook Wajong)


www.werk.nl
www.uwv.nl

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
O.a. voor informatie over de Wet investeren in jongeren en de Wajong
Informatie Rijksoverheid:
    •    telefoon 1400 (de gebruikelijke belkosten)
    •    het contactformulier op: www.rijksoverheid.nl
    •    Twitter: @Rijksoverheid voor vragen over wetten en regels


Kwikstart
Informatie wat jongeren moeten regelen als ze 18 jaar worden, met uitgebreide checklist: www.kwikstart.nl