Pleegoudervoogdij

Wil je meer weten over het overnemen van de voogdij over je pleegkind? Op deze pagina leggen we je uit wat pleegoudervoogdij precies inhoudt, wat er bij komt kijken en welke voor- en nadelen er aan verbonden zijn.

Bij pleegoudervoogdij wordt de pleegouder de wettelijk vertegenwoordiger (voogd) van het pleegkind. Er is sprake van een wettelijke verantwoordelijkheid voor het pleegkind tot het achttiende jaar.

Eénouder of gezamenlijke voogdij
Het is mogelijk om gezamenlijk pleegoudervoogdij te krijgen. De onderhoudsplicht blijft ook in dit geval bij de juridische ouders. Wanneer het pleegcontract voortijdig wordt verbroken (voor 18e jaar) is de pleegoudervoogd bij gezamenlijke pleegoudervoogdij wettelijk onderhoudsplichtig.Wanneer een partner wegvalt, verandert er bij gezamenlijke voogdij niets.

Het is daarnaast dus mogelijk om gezamenlijk pleegoudervoogdij te krijgen. De onderhoudsplicht blijft ook in dit geval bij de juridische ouders. Wanneer het pleegcontract voortijdig wordt verbroken (voor 18e jaar) is de pleegoudervoogd bij gezamenlijke pleegoudervoogdij wettelijk onderhoudsplichtig. Wanneer een partner wegvalt, verandert er bij gezamenlijke voogdij niets.




  1. Er is sprake van een gezag beëindigende maatregel. Jeugdbescherming vraagt overname gezag aan pleegouders of pleegouders geven zelf aan dit te willen
  2. Advies en informatie van Jeugdformaat en Jeugdbescherming
  3. Besluit Jeugdbeschermingstafel, indien het van een OTS een voogdij wordt (groot overleg) (mogelijk dat rechter dit een te grote stap vindt)
  4. Eventueel onderzoek Raad voor de Kinderbescherming (bij verschillende meningen)
  5. Uitspraak door de rechter

In Nederland staan alle minderjarigen onder gezag. Dit betekent dat zij bepaalde officiële handelingen niet zelfstandig mogen verrichten, zoals een handtekening zetten. Meestal oefenen de ouders samen gezag uit. Maar ook één ouder of een ouder met iemand anders samen of een voogd kan gezag over een kind
uitoefenen.

Ondertoezichtstelling

De kinderrechter heeft een gezinsvoogd aangewezen die de ouder en het kind begeleidt. De ouder
is verplicht de aanwijzingen van de gezinsvoogd op te volgen.

Gezag beëindigende maatregel

Deze maatregel kan worden opgelegd als aan twee voorwaarden is voldaan. Ten eerste moet de minderjarige in kwestie ernstig bedreigd worden in zijn ontwikkeling. Ten tweede moet de ouderhet gezag misbruiken of niet in staat zijn om de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding binnen een voor het kind aanvaardbare termijn op zich te nemen.

Als het perspectief voor een pleegkind op terugkeer naar de eigen ouders niet meer aanwezig is, dan dient de vraag zich aan of het kind permanent bij jou in het gezin kan blijven. Als het antwoord daarop ja is, dan ligt het voor de hand om na te denken of je ook het gezag zou willen dragen over jouw pleegkind. Voordat je hierover kunt beslissen, is het belangrijk om je goed te informeren over wat de gevolgen zijn, als je het gezag over het kind aanvraagt. 

TIPS

  • Laat je vooraf goed informeren
  • Besluit alleen tot voogdij wanneer je dit zelf wilt
  • Bij problemen met ouders: negatief advies


De regie voor rond een pleegkind ligt bij de pleegoudervoogd. Jeugdformaat biedt op maat en op aanvraag ondersteuning. Minimaal 1 keer per jaar hebben we een gesprek waarin we evalueren en minimaal 1 keer per jaar spreekt de begeleider van Jeugdformaat apart met het kind. De verslaglegging blijft de verantwoordelijkheid van de pleegzorgbegeleider.

Als pleegoudervoogd kun je om extra ondersteuning vragen iof inzet van bijvoorbeeld een gedragswetenschapper, VIB of EMDR. Wanneer andere zorg nodig is dan pleegzorg, moeten pleegoudervoogden hiervoor zelf een verleningsbesluit aanvragen bij huisarts of het jeugdteam.

Pleegoudervoogden hebben recht op de pleegzorgvergoeding en eventuele toeslagen als er naast een pleegcontract een indicatie ‘verblijf in pleegzorg’ is. Vanaf 1 juli 2013 geldt dit voor zowel één-oudervoogdij als twee-oudervoogdij. 

Verzorging en opvoeding

Hiervoor ontvangen pleegoudervoogden de pleegzorgvergoeding.

Onderhoudsplicht

Deze ligt bij de ouder voor school en studie. Als ouders niet kunnen/ willen betalen komt dit bij pleegoudervoogden.

Verzekeringen

De pleegoudervoogd is als wettelijk vertegenwoordiger van het pleegkind zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van verzekeringen voor ziektekosten, aansprakelijkheid en begrafenis.

  • Ziektekosten en aanvullend verzekering: bij pleegoudervoogd. De pleegoudervoogd is ervoor verantwoordelijk dat het pleegkind is ingeschreven bij een zorgverzekeraar. De basisverzekering is voor minderjarigen kosteloos.
  • Een pleegoudervoogd kan geen beroep doen op de aanvullende ziektekostenverzekering van de gecertificeerde instelling en zal desgewenst zelf aanvullende verzekeringen voor ziektekosten en tandheelkundige zorg, die het basispakket voor kinderen overstijgt, moeten afsluiten.
  • In de meeste gevallen geldt voor jeugd onder 18 jaar geen eigen bijdrage in de ziektekosten, maar waar dat wel het geval is, is de pleegoudervoogd verantwoordelijk voor de betaling.
  • WA verzekering bij pleegoudervoogd (niet bij de pleegoudervoogd thuis!)
  • Aansprakelijkheid: tot 14 jaar volledig, tussen 14 en 16 jaar gedeeld (aantonen dat pleegoudervoogd heeft geprobeerd de schade te voorkomen), vanaf 16 jaar volledig door kind, tenzij er voorkennis was bij pleegoudervoogd

Studie

  • Jongeren vanaf 18 jaar die een mbo-, hbo- of wo-opleiding volgen, hebben recht op studiefinanciering. Een pleegkind wordt aangemerkt als uitwonend en bij een aanvraag voor een aanvullende beurs wordt gekeken naar het inkomen van de ouders en niet naar dat van de pleegoudervoogd. Eventueel kan een beroep worden gedaan op een zogenaamde hardheidsclausule bij de Dienst Uitvoering Onderwijs, via www.duo.nl. 
  • De tegemoetkoming studiekosten voor kinderen tot 18 jaar geldt voor nog maar weinig opleidingen. In voorkomende gevallen wordt bij de vaststelling van de hoogte van de tegemoetkoming gekeken naar het inkomen van de pleegoudervoogd. Raadpleeg voor informatie over tegemoetkoming studiekosten en studiefinanciering www.duo.nl

Boetes/ schulden

Tussen 12 en 16 jaar krijgt kind half tarief boete (op naam kind), vanaf 16 jaar vol tarief boete op
naam van kind. Pleegoudervoogden zijn verantwoordelijk voor de schulden die een pleegkind
maakt!

Vermogen pleegkind

Pleegoudervoogden zijn verantwoordelijk voor het beheer van het vermogen van een pleegkind.
Zij moeten hierover eventueel verantwoording afleggen aan de rechter. (vermogen van een
pleegkind wordt opgeteld bij het vermogen van pleegouder(voogden).

Kinderbijslag

De pleegouder ontvangt na voogdijoverdracht een pleegvergoeding. Om die reden komt de pleegoudervoogd niet in aanmerking voor kinderbijslag. Ditzelfde geldt voor het kindgebonden budget. Vervalt om welke reden dan ook de pleegvergoeding, dan kan wel kinderbijslag en kindgebonden budget worden aangevraagd.

Bijzondere kosten

De pleegoudervoogd kan een beroep doen op de ‘regeling bijzondere kosten pleegzorg’ van de pleegzorgaanbieder.  Mocht u bijzondere kosten hebben, en in aanmerking willen komen voor een vergoeding, bespreek dit dan EERST met uw begeleider.)

Bijv. bril, tandarts, school, vaak ‘onderhoudskosten’ waar ouders verantwoordelijk voor zijn, maar
die dat niet (kunnen) betalen kunnen gedeclareerd worden bij Jeugdformaat. Lees hier meer.

    Let op: Bovenstaande regeling geldt niet voor pleegouders die vóór 1 juli 2013 de gezamenlijke voogdij over hun pleegkind hebben gekregen. Zij hebben recht op kinderbijslag. Voor bijzondere kosten, studiekosten en verzekeringen gelden soms andere regels.

    Jeugdformaat brengt een advies uit. Dit advies niet bindend. Maar de situatie van kind en pleegouder moeten wel voldoen aan de volgende landelijke randvoorwaarden:

    • Het pleegkind weet wie zijn/ haar ouders zijn en wat de achtergrond van de plaatsing is
    • Als de ouders op actieve wijze invulling geven aan hun ouderschap, moet de omgang tussen het pleegkind en de ouders ook na de voogdij-overdracht gewaarborgd blijven
    • De pleegoudervoogden zijn uit eigen beweging bereid en onderschrijven het belang van het bespreken van de achtergrond van het pleegkind
    • De pleegoudervoogden zijn bereid om afspraken met de ouders/ familie te maken over de omgang en het geven van informatie over het pleegkind
    • Bij een geheime plaatsing kan het geen pleegoudervoogdij worden


    • Meer kans op een duurzame emotionele relatie, wat de hechting ten goede kan komen.
    • Meer zelfstandigheid, overleg met Jeugdbescherming is niet meer nodig
    • Zelf het contact met ouders vorm geven
    • Zelf beslissen welke hulp in te schakelen wanneer extra ondersteuning nodig is (aanvragen
      bij het CJG)
    • Recht op vergoeding en begeleiding
    • Wanneer het contact met ouders niet goed loopt, is Jeugdbescherming niet beschikbaar als bemiddelaar
    • Niet alle kosten worden vergoed
    • Er moet zelf een verleningsbesluit worden aangevraagd voor extra hulp
    • Bij het verlopen van een verleningsbesluit moet de pleegoudervoogd dit zelf aanvragen bij het CJG. Houd de datum in de gaten!
    • Wanneer ouders zich niet houden aan onderhoudsplicht, is de pleegoudervoogd vaak degene die moet betalen

    Brochure

    Bekijk voor meer algemene informatie over pleegoudervoogdij deze digitale brochure.

    Heb je na het lezen van deze informatie een vraag of wil je overleggen over de keuze voor voogdij? Onze collega Sandra Wittebrood helpt je graag verder.