Wat voor gezin zijn jullie?

Wil je weten hoe jouw gezin in elkaar zit? Dan kun je letten op grenzen, regels, rolverdeling, besluitvorming en manier van communiceren. Dit artikel leert je meer over deze eigenschappen én laat je nadenken over je eigen gezin.

Jullie grenzen

Ieder gezin heeft 'onzichtbare lijnen' (grenzen) die duidelijk maken wie of wat binnen het gezin hoort en wie of wat niet. Zeer gesloten gezinnen houden bijvoorbeeld 'de deur vaker dicht'; ze hebben weinig contact met de buitenwereld. Open gezinnen hebben bijvoorbeeld veel bezoek, de deuren zijn er niet op slot en er zijn veel onderlinge verschillen tussen de gezinsleden mogelijk.

  • Is jullie gezin in staat om haar grenzen te verleggen voor een pleegkind dat niet alleen eigen gevoelens, waarden, gewoonten en gedrag meeneemt, maar ook een pleegzorgwerker, een gezin van herkomst en eigen vrienden met zich meebrengt?

Regels in je gezin

In de loop van de tijd ontwikkelen gezinsleden hun eigen spelregels over hoe ze omgaan met elkaar en met de buitenwereld. Hierdoor blijft het gezin in evenwicht en onderscheidt het zich van andere gezinnen.

  • Wat zijn in jullie gezin de regels over bijvoorbeeld eten, kleding, bedtijd, roken en uitgaan? Over wie je vrienden zijn en wie niet?
  • Over welke regels mag er onderhandeld worden?
  • Wat gebeurt er als iemand zich niet aan een bepaalde regel houdt?
  • Hoe kan een pleegkind zich aan jullie huisregels aanpassen? En wat gebeurt er als dit niet lukt?

Rolverdeling van de gezinsleden

Ieder gezin heeft haar eigen rolverdeling. Wie doet de karweitjes? Wie regelt de financiën? Wie verzorgt de kinderen? De manier waarop een gezin die taken verdeelt, hangt af van de cultuur, opvoeding, levenswijze en gezinssamenstelling. Ieder gezinslid heeft vaak een eigen rol binnen het gezin.

  • Wat is de rol van de moeder, de vader, oudste of jongste kind in jullie gezin?
  • Hoe is het om enig kind in een gezin te zijn?
  • Hoe is het om geen kinderen te hebben of om alleenstaande ouder te zijn?
  • Welke plaats heeft een pleegkind in jullie gezin?

Besluitvorming in jullie gezin

Ieder gezin heeft haar eigen manier om beslissingen te nemen en conflicten op te lossen. In sommige gezinnen besluiten alle gezinsleden mee. In andere gezinnen hebben alleen de ouders het voor het zeggen. Het is belangrijk dat de besluitvorming in een gezin goed geregeld is: de afspraken daarover moeten betrouwbaar zijn, maar ook zo flexibel dat ze kunnen veranderen als het nodig is.

  • Hoe worden de beslissingen genomen in jullie gezin? 
  • Wie neemt deze beslissingen in de eerste plaats?
  • Hoe verwacht je dat de andere gezinsleden zich voelen over de beslissingen die genomen worden?

Communicatie onderling

Het is onmogelijk om NIET te communiceren. Uit iemands gedrag kan je al veel opmaken. Zelfs stilte kan een boodschap bevatten. Huisregels rolverdeling, besluitvorming en grenzen komen tot stand door communicatie.

Gezinnen communiceren op verschillende manieren, van open tot zeer gesloten. Open communicatie is helder en duidelijk. Men doet wat men zegt en men zegt wat men doet. Men spreekt van gesloten communicatie als niet altijd duidelijk is wat er bedoeld wordt. Er zijn vele manieren om open en duidelijk te communiceren en contacten te leggen.

Afkomst en cultuur zijn van grote invloed op de manier waarop iemand zich uit. Daarom is het belangrijk dat een pleeggezin open staat voor de manier van communiceren van het pleegkind.

  • Welke manier van communiceren wordt er in jullie gezin gebruikt?
  • Begrijpt een pleegkind hoe jullie in je gezin je gevoelens uiten of aanwijzingen geven?
  • Hoe leer je een pleegkind meer over jullie manier van communiceren?